GEZİ REHBERİ

Zıtlıklar Başkenti: Tahran | İran Gezi Rehberi




hosting

İran İslam Cumhuriyetinin başkenti ve en büyük şehri Tahran, hareketli ve kalabalık bir şehir. Ülkenin ekonomi, politika ve sanayi merkezi konumundaki 18.5 milyonluk başkentin, bundan 200 yıl önce küçük bir köy olduğunu düşünmek zor. 75 milyona nüfuslu İran’ın bu devasa şehrinin sokaklarındaki genç nüfusu oldukça dikkat çekiyor.

Görkemli sarayları, nadide eseler barındıran müzeleri, büyük meydanları, çok sayıda park ve bahçeleri olan Tahran, Fars kültürü ve sanatı ile süslü, estetik kaygıyla inşa edilmiş binaları olsa da genel olarak göze hoş gelmeyen bir şehir. Merkezi yerlerin dışındaki mahallelerde evler 2-3 katlı. Geleneksel İran mimarisi ile yapılmış evlerin çoğu sarı tuğladan yapılmış ve üzerlerinde sıva ve boya olmadığından tüm şehre hakim olan bir sarı renk göz çarpıyor.

Tehran-iran
Tahran, İran by Hansueli Krapf (commons.wikimedia.org

Zıtlıklar Başkenti Tahran

Şehrin modern yüzünün geleneksel yüzüne yenik düştüğü Tahran, tam bir zıtlıklar şehri. Kuzey Tahran, zenginliğin, modernizmin sembolü iken, daha eski geçmişe sahip Güney Tahran, fakirliğin, muhafazakar dini bir yaşamın merkezi olmuş.

Paykan

Neredeyse tek kuralın kuralsızlık olduğu araç trafiği ise bu sakin, zarif insanların nasıl bu kadar agresif olduğunu açıklamakta zorluyor insanı. Kontrolsüz hızlı büyümüş bu şehirdeki kaos halindeki işleyen trafik ve insanın genzini yakan kirli hava oldukça rahatsız edici. Alerjisi olduğu halde Asya’da uzun süredir ilaç kullanmadan seyahat eden ben Tahran’daki ilk günümde ilaçsız yapamayacağımı anladım.

Hurdalık görünümüne rağmen, trafikte yüzbinlercesi seyreden İranlıların gözde otomobili Paykan (Ok anlamına geliyor), 1967-2005 arasında Fransız Peugeot firması ortaklığıyla üretilmiş ve çevreye verdiği zarardan dolayı üretimden kaldırılmış. Lüks otomobil sayısı ise çok fazla değil.

Paykan -iran-car
Paykan, by Fabienkhan (commons.wikimedia.org)

Savari

Tahran’da ulaşım için birkaç yöntem var. Şehirde, savari olarak adlandırılan dolmuşlar şehri içi ve yakın çevre için kullanılıyor. Her an tıklım tıklım olan savarilerde, otobüs ve metrolarda olduğu gibi kadın erkek yer ayırımı yok. Şoförlerin her biri Formula pilotu gibi sanki, bir yere tutunmadan koltukta rahat oturmak mümkün değil. Bu dolmuşların bazılarının şoförünün kadın olduğunu görmek ise şaşırtıcı. Dolmuşlar 5.000 Riyal (0,73 TL).

DİMES GO VİŞNE ROTASI 2018 ? ISPARTA LAVANTA BAHÇELERİ – EĞİRDİR GÖLÜ – YAZILI KANYON   

Ticari çalışan taksiler Tahran ulaşımında son seçenek olarak kullanılıyor. Başkentte, trafikte seyreden her araç potansiyel bir ulaşım aracı aslında. Yol kenarında durmak yeterli; kısa sürede oradan geçen otomobiller durup nereye gideceğinizi soruyor, anlaşırsanız aracınızı buldunuz demektir.

Trafikte seyreden bu külüstür otomobil ve dolmuşlara tezat şehrin gelişmiş ve modern bir metro ağı var. Eğer seçilen konaklama yeri, metro hattına yakınsa Tahran gezilecek yerler ile ilgili ulaşım oldukça kolaylaşmış oluyor. Ayrıca metro oldukça ucuz sayılı, 3.000 Riyal (0,44 TL). Tahran Metrosu’nda kadınlar, kendilerine ayrılmış ayrı vagonda seyahat edebiliyorlar. Yanlarında erkek varsa, erkelerin olduğu vagonlarada yolculuk etmelerine müsade ediliyor. Otobüsler ise ortadan demir parmaklıklarla ayrılmış. Ön taraf erkeklere, arka taraf ise kadınlara ayrılmış. Kadınlar ön taraftan gelip şoföre para verdikten sonra orta kapıdan binip arkaya geçiyorlar.

Sadabad-Palace
Sadabad Sarayı (Sadabat Kültürel-Tarihi Kompleksi)

Riyal? Toman?

İran’da 23 gün kalmama rağmen, İran parasını anlayabilmiş değilim. İran’ın resmi para birimi Riyal (IRR) olsa da ülkede herkes onun yerine Toman sözcüğünü (Tümen) kullanıyor. 1 Toman, 10 Riyal anlamına geliyor. İran’daki bir şey hakkında fiyat sorarken, konuşulan rakamların Riyal mi yoksa Toman mı olduğunu sormakta fayda var. Gerçi bir süre sonra kanıksansa da anlamak zaman alabiliyor.

Tahran gezisi içim, Pakistanlı arkadaşım Zeeshan ile birlikte kaldığımız Couchsurfing evinden sabah erkenden ayrıldık. Evinde kaldığımız Hossein bize günü nasıl değerlendireceğimize dair bazı önerilerde bulunmuştu. İlk işimiz de cebimizdeki dolarları İran parası olan Riyal’a çevirmek oldu.

Para bozdurmak için en uygun yer Ferdosi Meydanı çevresindeki döviz büfeleri. Bankalardan daha iyi kur verdikleri gibi işlemler de çok kısa sürede hallediliyor. Meydana girdiğiniz anda ellerinde tomar paralarla, ayaklı döviz ofisleri etrafımızı sardı. Bunun yerine bir exchange ofisi kullanmayı tercih ettik. 400$ bozdurduktan sonra elimde katlanamayacak ve cebe sığmayacak kadar tomar tomar İran Riyal’i oldu. Sırt çantama yerleştirirken bile zorlandım diyebilirim. Bu miktar paranın 23 günlük İran seyahatim için gerekenden fazla olacağını sonradan öğrenecektim.

DİYARBAKIR’DA NE YENİR, NEREDE YENİR?   

Tahran Sokakları

Tahran sokak tabelaları, Farsça dışında İngilizce de hazırlanmış olduğundan, elde harita veya Google Map ile yön bulmak kolaylaşıyor. Sokaklar hafızalarda canlandırılandan çok daha farklı. Şeriatla yönetilen bir ülkede olmama rağmen, ilginç bir şekilde hiç şeriat atmosferi altında olduğumu hissetmedim. İran bir İslam Cumhuriyeti ve hem ülkede yaşayanların hem de ülkeye ziyarete gelenlerin uymak zorunda olduğu bir çok şeri kural bulunuyor. 1979 İslam Devrimi sonrasında çok sert uygulanan kurallar, halkın yükselen tepkisiyle şimdilerde biraz daha gevşemiş olsa da, zaman zaman ciddi müdahaleler yapılabiliyor.

Iran-Kizlari
Tahran Sokakları

Sokaklar da tezat; bir yanda çarşaflı kadınlar varken, diğer yanda gösterebildikleri tek yer olan, bolca makyajlı yüzleri, sürmeli gözleri ve başörtülerinin altından yüzlerine dökülen saçlarıyla İran kızları, güzellik ve süste birbirleriyle yarışıyor. İri gözleri ve göz temasından çekinmeyen bakışlarıyla İran kadınlarını anlatmak için başlı başına bir makale yazmak gerek.

Sokakta her adım başı burnu estetikli biriyle karşılaşıyorsunuz. Bunu sadece kadınlar değil erkekler de yapıyor ve bu bir hava atma, gösteriş aracı bile sayılıyor.

Ülke, İslami kurallara göre yönetilse de halkın sanki % 80’i buna uymak istemiyor gibi görünüyor. En azından konuştuğum herkes bunu ifade ediyordu. Sokaktaki giyim tarzlarına, çarşaflı sayısına ve saçlarının yarısı açıkta olan kızlara bakınca bu az da olsa anlaşılabiliyor zaten. Konuştuğum, tanıştığım hemen herkes modern ve açık görüşlü bir hayatı savunuyordu. Eğitim seviyesinin oldukça yüksek olduğunu da belirtmek gerekiyor.

Tahran-Streets

Para işini çözdükten sonra, Türkiye Büyükelçiliği yakınlarındaki bir mobil shoptan pasaportumun fotokopisini vererek bir GSM hattı aldım. Hem kart fiyatı, he de internet kullanım ücreti açısından Asya’nın neredeyse 2 katıydı. Twitter, Facebook, Youtube ile birlikte 5 milyona yakın web sitesi sansüre uğramış. Neyse ki Instagram engellenmemişti ve tüm anlık paylaşımlarımı buradan yapıp, Facebook ve Twitter’le paylaşabiliyordum.

Phuket Gezi Rehberi | Phuket Hakkında Her Şey iLGinciX.Biz   

Gençler arasında internet kullanımı ve mesajlaşma çok yaygın. Baskı altında tutulan ve görüşemeyen gençler sosyal medya veya sanal chat sohbetlerine yönelmiş. Proxy denilen sistemlere abonelikler ödeyerek sistemi kırmayı başaranlar da çok.

Sadabad-Palace

Tahran’da yaşayan, Couchsurfing sitesinden tanıştığımız Mehtab daha sonra bize katıldı. Bir şehri, şehrin yerlisiyle gezmek ve tanıma, gezi tarzları içerisinde en sevdiğimdir. Hele Farsça konuşmanın müzikal rengi ve ahengi apayrı etkileyici. Hayatım boyunca ismimin bu kadar güzel söylendiğini duymamıştım: Ke’maaaayl. My dear (sevgili) hitap şeklini de sıkça kullanılıyor.

Ulusal Mücevher Müzesi (National Jewels Museum), İmam Humeyni Camisi (Imam Khomeini Mosque), Sadabad Sarayı (Sa’d Abad Museum) gezisi sonrası yorulunca, önce Modern Tajrish Caddesinde biraz vakit geçirip daha sonra Derbend denilen sayfiye yerine geçtik. İranlıların şehrin boğucu havasından kaçtıkları yer olan Derbend, dağdan gelen buz gibi suyun aktığı vadi şeklindeki bir yerde kurulmuş. Şark köşesi tarzında kurulmuş yer sofralarına yayılıp günün yorgunluğunu içtiğimiz çaylarla attık.

Gülistan Sarayı (Golestan Palace), Tahran Çarşısı (Tehran Bazar), Ulusal Müze (The National Museum of Iran) ve diğer gezilecek yerler ise 1 güne sığdırılamazdı.

Bir yanda dinsel kurallara göre belirlenmiş geleneksel bir yaşam sürdürenlerle, modern yaşama hasret, özgürleşmek için mücadele edenlerin bir arada yaşamını sürdürdüğü bu zıtlıklar şehrinden, daha sonra tekrar dönmek dönmek üzere ayrıldım. Yüzümü tarihi ve kültürel mirasın zengin izlerini taşıyan güneye, İran çöllerine çevirdim.

Day 665: İran:1 Tahran, 29 Mayıs 2012


Sorularınızı Instagram iLGinciX.Biz hesabımdan sorabilirsiniz

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu
Kapalı